“కార్తీక మాసం”కి మన సంప్రదాయాల్లో చాలా లోతైన చరిత్ర, భావార్థం ఉంది.
కార్తీక మాసం అంటే ఏమిటి?
కార్తీక మాసం హిందూ చాంద్రమాన ప్రకారం “ఆశ్వయుజం తర్వాత, మార్గశిరానికి ముందు వచ్చే నెల”. సాధారణంగా అక్టోబర్–నవంబర్ మధ్య వస్తుంది. ఈ నెలను “దేవ మాసం” అని కూడా అంటారు.
ఈ మాసంలో “కృత్తిక నక్షత్రం” ప్రత్యేకంగా ప్రభావం చూపుతుంది.
కృత్తిక నక్షత్రానికి అధిపతి “అగ్ని దేవుడు”
అగ్ని = దీపం = జ్ఞానం
అందుకే ఈ మాసం మొత్తం దీపారాధనకు అంత ప్రాముఖ్యత.
కార్తీక మాసం అంటే కేవలం ఒక నెల మాత్రమే కాదు, భారతీయ సంస్కృతిలో, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఇదొక ఆధ్యాత్మిక వేడుక. ఈ మాసం విశిష్టత వెనుక ఉన్న పురాణ నేపథ్యం మరియు చరిత్రను పరిశీలిస్తే కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుస్తాయి.
పురాణాల్లో కార్తీక మాసం చరిత్ర:
“స్కంద పురాణం, పద్మ పురాణం, భాగవత పురాణం” లలో కార్తీక మాసం గొప్పతనం విస్తృతంగా చెప్పబడింది.
శివుడితో సంబంధం:
ఈ మాసంలో శివుడు అత్యంత ప్రసన్నుడిగా ఉంటాడని నమ్మకం. కార్తీక సోమవారాలు, దీపారాధన చేస్తే పాపాలు నశిస్తాయని పురాణ వచనం.
విష్ణువుతో సంబంధం (దామోదర మాసం):
వైష్ణవ సంప్రదాయంలో కార్తీక మాసాన్ని “దామోదర మాసం” అంటారు. ఈ నెలంతా శ్రీమహావిష్ణువు దీపారాధనకు అత్యంత ప్రీతికరుడు.
“కార్తీకే దీపదానేన యత్ ఫలం లభతే నరః
న తత్ కోటి సహస్రేణ అశ్వమేధ ఫలైః సమం”
అంటే – కార్తీక మాసంలో చేసిన ఒక దీపదానం కోటి అశ్వమేధ యాగాల ఫలంతో సమానం.
ఎందుకు దీపాలు వెలిగిస్తారు?
కార్తీక మాసంలో చీకటిపై వెలుగు విజయం
అజ్ఞానంపై జ్ఞానం పాపాల నుంచి విముక్తి
అని భావిస్తారు. అందుకే ఇళ్లలో, ఆలయాల్లో, నదీ తీరాల్లో దీపాలు వెలిగిస్తారు.
కార్తీక స్నానం ప్రాముఖ్యత:
ఈ నెలలో ఉదయం బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నదులు, చెరువులు, సముద్రంలో స్నానం చేయడం చాలా పవిత్రం అంటారు.
గంగ, గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి వంటి నదుల్లో కార్తీక స్నానం ప్రత్యేకం.
ఒక మాటలో చెప్పాలంటే…
కార్తీక మాసం = భక్తి + నియమం + శుద్ధి + వెలుగు
ఈ నెలలో చిన్న పూజైనా, ఒక దీపమైనా, ఒక మంచి పని చేసినా అది అనేక రెట్లు ఫలిస్తుంది అన్నదే మన సంప్రదాయం.
కార్తీక మాసం–స్కందుడు (కార్తికేయుడు):
శివ–పార్వతుల కుమారుడు “స్కందుడు / కార్తికేయుడు” కృత్తికల చేత పెంచబడినవాడు.
అందుకే ఆయన పేరు “కార్తికేయుడు”.
ఈ మాసం ఆయన శక్తి, ధైర్యం, ధర్మానికి సంకేతంగా కూడా భావిస్తారు.
కార్తీక మాసంలో నియమాలు ఎందుకు?
పూర్వకాలంలో ఇది “ఆత్మ నియంత్రణ మాసం”గా పాటించేవారు:
* సాత్విక ఆహారం
* బ్రహ్మచర్యం
* అబద్ధం, హింసకు దూరంగా ఉండడం
* దానం, సేవ
అర్థం ఏమిటంటే
దేవుడి దగ్గరకు వెళ్లే ముందు మనల్ని మనమే శుద్ధి చేసుకోవడం.
కార్తీక పౌర్ణమి విశేషం:
కార్తీక మాసంలో అతి పవిత్రమైన రోజు “కార్తీక పౌర్ణమి”.
ఈ రోజు:
* దీపదానం
* శివ–విష్ణు పూజ
* సత్యనారాయణ వ్రతం
చేస్తే జన్మ జన్మాంతర పుణ్యం అంటారు.
పురాణాల్లో ఒక మాట ఉంది:
> కార్తీక మాసంలో తెలిసీ చేసిన పాపం కూడా
> వెయ్యి రెట్లు పెరుగుతుంది
అలాగే…
> తెలిసీ చేసిన పుణ్యం
> లక్ష రెట్లు పెరుగుతుంది
అందుకే పెద్దలు ఈ నెలలో
“నోరు, మనసు, చేతులు జాగ్రత్త” అంటారు.
కార్తీక పురాణం గురించి తెలుసుకోవాలని ఉందా…
Leave a Reply